Błędy spowodowane interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego

W dzisiejszych czasach znajomość języków obcych jest czymś oczywistym. Posługując się jedynie językiem polskim z pewnością mamy ograniczone możliwości rozwoju, nauki i pracy. Każdy z nas doskonale wie, że warto uczyć się języków obcych. Jednak czy zawsze wychodzi nam to na dobre? W pierwszej chwili pytanie wydaje się być niedorzeczne. Ale jest całkowicie uzasadnione.

Bez wapienia nauka języka obcego pozytywnie wpływa na nas. Ale czy również na znajomość języków i nasz język ojczysty? Chyba każdy, kto uczył się kiedykolwiek języka obcego zaobserwował, że czasem języki mu się mieszały. To zjawisko nazywane jest interferencją językową. Inną terminologią stosowaną jest także transfer językowy (language transfer). Podczas nauki języka niemieckiego z pewnością każdemu zdarzyło się pomieszać go z językiem polskim, prawda? Z tego powodu popełniamy wiele błędów językowych związanych z interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego. Pojawia się ono tak samo podczas nauki języka angielskiego. Jest równie powszechnym zjawiskiem jak w przypadku nauki niemieckiego. Negatywny language transfer odnosi się w równym stopniu do języka angielskiego i jego wpływu na naukę niemieckiego. Tym bardziej, ze oba języki należą do tej samej grupy językowej. I ich wpływy na siebie widać bardzo wyraźnie. Czy można zjawisko interferencji językowej wyeliminować?

Czym jest interferencja językowa i jaki ma wpływ na naukę języka niemieckiego?

Jako interferencję językową określa się transfer czyli przeniesienie zasad języka ojczystego do języka obcego. Interferencja oceniana jest jako negatywne zjawisko występujące podczas nauki drugiego i kolejnego języka obcego. Kojarzy się jednoznacznie negatywnie. Może ona występować w każdej części języka. Najczęściej można ją zaobserwować w składni, morfologii, leksyce i fonologii. Wówczas pojawiają się błędy językowe: gramatyczne, ortograficzne i leksykalne. Uznawana jest jako pojęcie negatywne i stanowiące przeszkodę przy nauce języka obcego.

Zjawiskiem interferencji zajmowało się wielu badaczy językowych. Najczęściej analizowali interferencję zachodzącą pomiędzy językiem ojczystym ucznia a językiem, którego się uczył. Zauważono, że transfer nie jest pojęciem jednolitym. Okazuje się, że podczas nauki języka obcego nawyki językowe zdobyte przy nauce języka ojczystego wpływają na wypowiedź w języku obcym.

Wpływ ten może być zarówno negatywny (interferencja) jak i pozytywny (transfer pozytywny). Jeśli zdobyte umiejętności w języku polskim powodują błędy w nauce języka niemieckiego, mówimy o transferze negatywnym (interferencji).

Jeśli z kolei nawyki językowe zdobyte podczas przyswajania języka ojczystego przenoszone są w sposób właściwy i oddziałują pozytywnie na naukę niemieckiego, mówimy o transferze pozytywnym.

Najczęściej jednak mamy do czynienia z negatywnym oddziaływaniem języka ojczystego na naukę języka obcego czyli z interferencją. Znajomość języka polskiego jak najbardziej może prowadzić do błędów na gruncie języka niemieckiego. A to z kolei ma wpływ na poziom komunikacyjny w niemieckim. Może po prostu zakłócać prawidłowy przekaz językowy.

Warto przeczytać: Zapotrzebowanie na tłumaczy języka niemieckiego

Najczęstsze błędy spowodowane interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego

Błąd interferencyjny zwykle klasyfikowany jest według stopnia oddziaływania na konkretną dziedzinę języka niemieckiego. Ich punktem odniesienia jest poziom języka objętego transferem. Do najczęściej popełnianych błędów wywołanych interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego zaliczamy:

  • błędy ortograficzne.
  • błędy leksykalne.
  • błędy gramatyczne.

Aby zrozumieć zakres interferencji języka polskiego na naukę języka niemieckiego, należy bliżej przyjrzeć się każdej z tych kategorii błędów.

Błędy ortograficzne spowodowane interferencją drugiego języka na naukę języka niemieckiego

Podłożem pomyłek ortograficznych popełnianych w nauce niemieckiego jest odmienność języka polskiego i niemieckiego. Popełniamy je wtedy, gdy dane słowo w obu językach brzmi podobnie. Dobrym przykładem są chociażby zapożyczenia językowe.

Jednak najlepiej problem ten obrazuje porównanie ortografii języka angielskiego z językiem niemieckim. Dla przykładu do najczęściej popełnianych błędów ortograficznych należy przeniesienie pisowni danego wyrazu bezpośrednio na grunt języka niemieckiego.

Jako przykład może posłużyć rzeczownik “trawa”. Często spotykanym błędem jest nieprawidłowy zapis słowa, zgodnie z angielską ortografią. Wówczas otrzymujemy grass (angielskie) zamiast poprawnego gras ( niemiecki).

Błędy leksykalne wywołane interferencją innego języka w nauce języka niemieckiego

Najlepiej można je zobrazować na przykładzie popularnych czasowników i rzeczowników. Najczęściej można je popełniać w zakresie wyrazów podobnie brzmiących. Jako przykładem posłużymy się najbliższym wyrazom z języka angielskiego i niemieckiego.

Do najczęstszych błędów leksykalnych wywołanych interferencją jest np. angielskie become (stać się) i niemieckie bekommen (otrzymywać).

Błędy gramatyczne spowodowane interferencją jednego języka na drugi

Do najczęściej spotykanych błędów gramatycznych związanych z negatywnym transferem są:

  • błędy w zakresie przedimka lub rodzajnika,
  • błędy w zakresie odmiany czasowników,
  • błędy w zakresie szyku wyrazów,
  • błędy dotyczące przeczenie w języku niemieckim.

Warto pamiętać, że gramatyka języka polskiego jest zupełnie inna niż języka niemieckiego. Stąd często pojawiają się błędy podczas nauki niemieckiego.

Dla przykładu rzeczownik “dziewczynka:” w języku polskim jest rodzaju żeńskiego, w niemieckim zaś nijakiego (das). Różnic gramatycznych w obu językach jest znacznie więcej. Może to wywoływać zakłócenia w prawidłowym przyswajaniu gramatyki języka niemieckiego.

Podobna sytuacja ma miejsce przy odmianie czasowników. I tak dla przykładu czasownik begegnen (spotyka) zgodnie z regułą gramatyczną języka polskiego powinien mieć dopełnienie w bierniku. Tymczasem w języku niemieckim czasownik ten łączy się z Dativem czyli celownikiem.

Problematyka interferencji i błędów nią wywoływanych w naukowych publikacjach

Zjawisko interferencji językowej i jej wpływu na naukę języka obcego jest dość częstym przedmiotem analiz naukowych. Wiele jest również publikacji poświęconej tej problematyce. Aby chcieć zniwelować błędy wywołane transferem językowym polskiego do niemieckiego, warto poznać ten temat bliżej.

Szczególnie polecane są książki powstałe pod red. autorytetów glottodydaktycznych. Oto najczęściej polecane publikacje dotyczące błędów związanych z interferencją językową.

” O interferencji językowej, w: Polska myśl glottodydaktyczna 1945-1975. Wybór artykułów z zakresu glottodydaktyki ogólnej”, pod  red.F. Gruczy, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979,

“Wybrane zagadnienia interferencji strukturalnej, w: Polska myśl glottodydaktyczna”. Wybór artykułów z zakresu glottodydaktyki ogólnej, pod red. F. Gruczy, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Seria Filologiczna. Glottodydaktyka 6 (2014), pod red. Z. Czapigi, E. Dźwierzyńskiej, A. Stasienko, A. Żarskiej, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Czy można zniwelować błędy spowodowane interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego?

Zasadniczo tak. Aby jednak osiągnąć płynność przestawienia reguł gramatycznych i składniowych z polskiego na niemiecki, potrzeba wielu ćwiczeń. Najszybciej błędy wywołane interferencją języka polskiego można usunąć poprzez jak najczęstsze używanie języka niemieckiego. Jak często należy nim się posługiwać aby wyeliminować błędy interferencyjne? Trudno określić jednoznacznie. Brak jest na ten temat badań naukowych. Wydaje się, że wszystko zależy od indywidualnych predyspozycji i determinacji w dążeniu do celu. Warto jednak kilka wskazówek wziąć pod uwagę.

Przede wszystkim warto zacząć uczyć się kolejnego języka gdy pierwszy mamy opanowany na dobrym poziomie. Nauczmy się przyswajać języki po kolei. Jeśli jednocześnie uczymy się kilku, może powstać w naszej głowie swoisty misz-masz językowy.

Dobrym rozwiązaniem jest także, aby nie uczyć się języków z tej samej grupy językowej jednocześnie albo jeden po drugim. Pamiętajmy, że najlepszą metodą zminimalizowania błędów spowodowanych interferencją języka polskiego w nauce języka niemieckiego jest stałe ich używanie. Dzięki analizie każdego z nich i wzajemnym porównaniu, łatwiej nam będzie wyłapać błędy i je korygować.

Podczas nauki języka niemieckiego najważniejszym jest opanowanie komunikacji w tym języku. Interferencja języka polskiego na gruncie nauki niemieckiego jest nieunikniona. Ważne jednak aby umieć ją pokonać. A jest to możliwe dzięki doskonaleniu swych umiejętności językowych. Wówczas nauka języka niemieckiego będzie płynna i szybka.

 

Może Cię także zainteresować: